Zo nu en dan op dit blog een column van psycholoog Steven Pont.
Druppel en plaat
Als je erop uit bent om vijanden te maken, zorg er dan voor dat je tegenstanders geen mensen meer voor je zijn, maar een groep. Door mensen hun persoonlijke identiteit te ontnemen en die te vervangen door een groepsidentiteit, kun je namelijk veel naars tegen ze zeggen zonder dat je ze daarvoor persoonlijk aan hoeft te spreken. Elke demonisering begint dus altijd met depersonalisering, of het nou om het wegzetten van Joden, Moslims of Christenen gaat.
Caspar Berger is beeldend kunstenaar en heeft daar zo langzamerhand zijn buik vol van. Zo ergert hij zich al enige tijd aan de verharding van de toon in ons land. De hele ‘ik-zeg-wat-ik-denk’-retoriek in onze samenleving zorgt er steeds meer voor dat de genuanceerde (lees; persoonlijke) klanken uit de maatschappij dreigen te verdwijnen. Dus als we niet oppassen, horen we over een tijdje alleen nog maar de pauken, zo vreest Caspar. En pauken tamboereren altijd over groepen.
Niet wachtend op verdere antwoorden vanuit de politiek, heeft hij kortgeleden besloten zelf een antwoord te formuleren. Hij haalde wat ouders bij elkaar, waaronder ik, en stelde voor om kinderen die elkaar normaal gesproken niet uit zouden kiezen, thuis bij elkaar te laten eten (samen met hun vader en moeder). En of dat nou jongetjes zijn die eens bij een meisje gaan eten of een Irakees die eens bij een Zeeuw aanschuift, dat maakt niet uit. Het gaat erom dat we kinderen leren dat groepsleden in de eerste plaats altijd individuen zijn. Dat klinkt misschien simpel, maar dat is in de nuance van een gezonde omgang met elkaar het begin en eind van alles.
We starten ons project klein, namelijk in één klas op één school; onze Kinkerbuurtschool. Dat is een school in een wijk waar veel verschillende groepen mensen wonen. De kinderen hebben het eerst in de klas over alle aspecten van eten gehad en de komende twee weken zitten ze dus in onverwachte samenstellingen plotseling met elkaar aan tafel. Een druppel? Natuurlijk. Maar veel druppels koelen een plaat ook.